Την ανησυχία για την προστασία του ευρωπαϊκού και ελληνικού μελιού επαναφέρει στο προσκήνιο η απάντηση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής σε ερώτηση του ευρωβουλευτή του ΣΥΡΙΖΑ – ΠΣ και Αντιπροέδρου της LEFT, Κώστα Αρβανίτη, σχετικά με τη νοθεία στο μέλι, τις εισαγωγές χαμηλού κόστους και τις επιπτώσεις της συμφωνίας ΕΕ – Mercosur.
Σύμφωνα με την ανακοίνωση, ο αρμόδιος Επίτροπος Hansen αναγνωρίζει ότι η ευρωπαϊκή μελισσοκομία βρίσκεται σε ευάλωτη θέση, καθώς οι παραγωγοί δέχονται πίεση από φθηνές εισαγωγές, φαινόμενα νοθείας, παραπλανητική επισήμανση και ανεπαρκείς ελέγχους γνησιότητας.
Το ζήτημα έχει ιδιαίτερη σημασία και για τη Χίο, όπου η μελισσοκομία αποτελεί μέρος της τοπικής παραγωγικής ταυτότητας, ειδικά σε περιοχές της υπαίθρου που στηρίζονται στον πρωτογενή τομέα. Οι μελισσοκόμοι καλούνται να ανταποκριθούν σε αυστηρούς κανόνες παραγωγής, υγιεινής, ιχνηλασιμότητας και προστασίας των μελισσών, ενώ την ίδια στιγμή έρχονται αντιμέτωποι με εισαγόμενα προϊόντα που πωλούνται σε τιμές συχνά χαμηλότερες από το κόστος παραγωγής στην Ευρωπαϊκή Ένωση.
Στην ερώτησή του προς την Κομισιόν, ο Κώστας Αρβανίτης είχε ζητήσει τη σύσταση και χρηματοδότηση Ευρωπαϊκού Εργαστηρίου Αναφοράς για το Μέλι, με εναρμονισμένες μεθόδους ελέγχου γνησιότητας. Ζήτησε επίσης ενίσχυση των συνοριακών και ενδοενωσιακών ελέγχων, καθώς και ειδική εκτίμηση επιπτώσεων για τη μελισσοκομία στο πλαίσιο της συμφωνίας ΕΕ – Mercosur.
Η απάντηση της Επιτροπής, ωστόσο, αφήνει ανοιχτό τον χρόνο λήψης ουσιαστικών αποφάσεων. Όπως αναφέρεται, η σχετική πλατφόρμα για το μέλι έχει αναλάβει να συλλέξει δεδομένα και να υποβάλει συστάσεις για πιθανή δημιουργία ενωσιακού εργαστηρίου αναφοράς. Παράλληλα, η Επιτροπή σημειώνει ότι το θέμα θα συζητηθεί περαιτέρω πριν ληφθεί οποιαδήποτε απόφαση.
Ο Κώστας Αρβανίτης ερμηνεύει την απάντηση αυτή ως παραδοχή ανετοιμότητας της Ευρωπαϊκής Επιτροπής να θωρακίσει άμεσα το ευρωπαϊκό μέλι και τους παραγωγούς. Από την πλευρά της, η Κομισιόν υποστηρίζει ότι το σύστημα ελέγχων εισαγωγών είναι ισχυρό και ότι έχουν ανακοινωθεί μέτρα για αύξηση των ελέγχων, στενότερη παρακολούθηση μη συμμορφούμενων προϊόντων και χωρών, πρόσθετη κατάρτιση στα κράτη μέλη και σύσταση ειδικής ομάδας για τους ελέγχους εισαγωγών.
Για τη συμφωνία ΕΕ – Mercosur, η Επιτροπή αναφέρει ότι οι ευαισθησίες της αγοράς μελιού ελήφθησαν υπόψη στις διαπραγματεύσεις και ότι δεν προβλέπεται απεριόριστη πρόσβαση για το μέλι, αλλά βαθμονομημένη δασμολογική ποσόστωση με μηχανισμό διασφάλισης. Ωστόσο, από την πλευρά της Αριστεράς και του ΣΥΡΙΖΑ εκφράζεται η θέση ότι τέτοιες δικλείδες ασφαλείας δεν επαρκούν και δεν προσφέρουν ουσιαστική προστασία στους παραγωγούς.
Το ζήτημα της νοθείας στο μέλι δεν είναι τεχνική λεπτομέρεια. Αφορά την επιβίωση των μελισσοκόμων, την αξιοπιστία των ετικετών, την εμπιστοσύνη των καταναλωτών και την προστασία ενός προϊόντος υψηλής διατροφικής και οικονομικής αξίας. Για νησιωτικές περιοχές όπως η Χίος, όπου το κόστος παραγωγής είναι ήδη αυξημένο λόγω μεταφορών, κλιματικών πιέσεων και μικρής κλίμακας εκμεταλλεύσεων, η είσοδος φθηνών και αμφιβόλου ποιότητας προϊόντων στην αγορά δημιουργεί ακόμη μεγαλύτερο πρόβλημα.
Η παρέμβαση Αρβανίτη φέρνει ξανά στο προσκήνιο την ανάγκη για αυστηρούς ελέγχους, σαφή ιχνηλασιμότητα, ενιαίες ευρωπαϊκές μεθόδους ανίχνευσης νοθείας και πραγματική προστασία των παραγωγών. Διότι, όπως αναδεικνύεται και από την απάντηση της Κομισιόν, η αναγνώριση του προβλήματος υπάρχει. Εκείνο που παραμένει ζητούμενο είναι η ταχύτητα και η αποφασιστικότητα των λύσεων.
