Σημαντικές προτάσεις του Οικονομικού Επιμελητηρίου Ελλάδας για την αναθεώρηση και τον εξορθολογισμό φορολογικών προστίμων έγιναν αποδεκτές από το Υπουργείο Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών και ενσωματώθηκαν σε διατάξεις νέου νομοσχεδίου.

Πρόκειται για το νομοσχέδιο που αφορά τη διοικητική συνεργασία στον τομέα της φορολογίας, την ενσωμάτωση ευρωπαϊκών οδηγιών, συνταξιοδοτικές ρυθμίσεις και λοιπές διατάξεις. Στο πλαίσιο της συζήτησης στην αρμόδια επιτροπή της Βουλής, ο Πρόεδρος του ΟΕΕ, Κωνσταντίνος Κόλλιας, χαιρέτισε την υιοθέτηση των θέσεων του Επιμελητηρίου, επισημαίνοντας ότι πρόκειται για θεσμική παρέμβαση ουσίας.

Στο επίκεντρο βρίσκονται οι αλλαγές στο άρθρο 53 του Ν. 5104/2024, δηλαδή του νέου Κώδικα Φορολογικής Διαδικασίας, μέσω του άρθρου 37 του νομοσχεδίου. Οι ρυθμίσεις αφορούν εξαιρέσεις από την επιβολή προστίμων σε περιπτώσεις παράλειψης ή εκπρόθεσμης υποβολής δήλωσης.

Ο κ. Κόλλιας τόνισε ότι η τροποποίηση αυτή είναι αποτέλεσμα πολλαπλών συναντήσεων του ΟΕΕ με τον Υπουργό Οικονομικών και το επιτελείο του. Όπως ανέφερε, το σύστημα κυρώσεων πρέπει να διακρίνει την πραγματική παραβατικότητα από περιπτώσεις στις οποίες η αυτόματη επιβολή προστίμου οδηγεί σε υπέρμετρες και άδικες συνέπειες.

Η θέση αυτή έχει ιδιαίτερο ενδιαφέρον για λογιστές, φοροτεχνικούς, επιχειρήσεις και επαγγελματίες, καθώς στην πράξη δεν είναι λίγες οι περιπτώσεις όπου ένα λάθος ή μια καθυστέρηση δεν οφείλεται σε πρόθεση φοροδιαφυγής, αλλά σε πολυπλοκότητα των διατάξεων, τεχνικά ζητήματα, δυσκολίες ερμηνείας ή πραγματικά ανθρώπινα σφάλματα.

Το ΟΕΕ προτείνει, μάλιστα, να εξεταστεί ένα πιο δίκαιο μοντέλο πριν από την επιβολή προστίμων. Συγκεκριμένα, να μη βεβαιώνεται πρόστιμο αμέσως από την επόμενη ημέρα της καταληκτικής ημερομηνίας, αλλά να προηγείται διαδικασία ειδοποίησης συμμόρφωσης του φορολογούμενου. Εάν δεν υπάρξει ανταπόκριση μέσα σε εύλογο χρονικό διάστημα, για παράδειγμα 30 ημερών, τότε να ενεργοποιείται η επιβολή του προστίμου.

Αντίστοιχες εξαιρέσεις προτείνονται και για περιπτώσεις ανακριβών δηλώσεων, όταν μετά από φορολογικό έλεγχο διαπιστώνεται ότι ο δηλωθείς φόρος είναι μικρότερος από τον πραγματικά οφειλόμενο, αλλά η ανακρίβεια δεν οφείλεται σε δόλο ή συνειδητή προσπάθεια καταστρατήγησης της νομοθεσίας.

Ο Πρόεδρος του ΟΕΕ υπογράμμισε ότι η αποδοχή των θέσεων του Επιμελητηρίου δείχνει πως υπάρχει πεδίο συνεργασίας για μια πιο δίκαιη και εξορθολογισμένη φορολογική διοίκηση, η οποία δεν θα λειτουργεί αποκλειστικά με εισπρακτική λογική, αλλά θα λαμβάνει υπόψη την αναλογικότητα, τη χρηστή διοίκηση και την εύλογη εμπιστοσύνη του φορολογούμενου.

Παράλληλα, ο κ. Κόλλιας χαρακτήρισε το νομοσχέδιο σημαντικό, καθώς εντάσσεται στη συνολικότερη ευρωπαϊκή προσπάθεια για την αντιμετώπιση της φοροαποφυγής, της φοροδιαφυγής και της αδιαφάνειας στις διεθνείς οικονομικές συναλλαγές.

Ιδιαίτερη αναφορά έκανε και στην ανάγκη ψηφιακής μετάβασης της φορολογικής διοίκησης, ειδικά στον τομέα των κρυπτοστοιχείων. Όπως σημείωσε, η τεχνολογική εξέλιξη δημιουργεί νέες μορφές οικονομικής δραστηριότητας, αλλά και νέους κινδύνους αδιαφάνειας και απόκρυψης φορολογητέας ύλης.

Το μήνυμα του Οικονομικού Επιμελητηρίου είναι σαφές: η φορολογική διοίκηση πρέπει να εκσυγχρονιστεί, να αξιοποιήσει τα ψηφιακά εργαλεία, να ενισχύσει τους ελεγκτικούς μηχανισμούς, αλλά και να εφαρμόζει τις κυρώσεις με δικαιοσύνη και αναλογικότητα.

Για τους επαγγελματίες και τις επιχειρήσεις, ειδικά σε νησιωτικές περιοχές όπως η Χίος, όπου η οικονομική δραστηριότητα συχνά δοκιμάζεται από πρόσθετες δυσκολίες, ένας πιο δίκαιος μηχανισμός συμμόρφωσης μπορεί να αποτελέσει ουσιαστική ανάσα, χωρίς να υπονομεύεται η ανάγκη πάταξης της πραγματικής φοροδιαφυγής.