Η Γενική Συνέλευση του ΟΗΕ κήρυξε την 17η Οκτωβρίου ως Διεθνή Ημέρα για την Εξάλειψη της φτώχειας το 1993. Η φτώχεια αποτελεί παγκόσμιο πρόβλημα. Φτωχά θεωρούνται τα άτομα και τα νοικοκυριά που δε διαθέτουν αρκετούς πόρους ώστε να συμμετέχουν σε ικανοποιητικό βαθμό στον κοινωνικοοικονομικό ιστό της χώρας που διαμένουν.
Απόλυτη φτώχεια νοείται η κατάσταση απόλυτης αποστέρησης των ατόμων από είδη βασικής και πρώτης ανάγκης όπως η τροφή, το πόσιμο νερό, η στέγη, η ένδυση και η πρόσβαση σε ιατροφαρμακευτική περίθαλψη. Σχετική φτώχεια νοείται όταν το εισοδηματικό και βιοτικό επίπεδο του ατόμου υπολείπεται κατά πολύ από τα αντίστοιχα μέσα επίπεδα της χώρας διαμονής του ατόμου.
Τα άτομα που ζουν σε συνθήκες φτώχειας αντιμετωπίζουν αδυναμία πρόσβασης σε βασικές ευκαιρίες επαγγελματικής ανέλιξης και της συμμετοχής στον κοινωνικό και πολιτικό ιστό. Η αποστέρηση και ο αποκλεισμός από τις διαδικασίες αυτές συμβάλλει στον εγκλωβισμό του ατόμου και της οικογένειας σε ένα φαύλο κύκλο (η φτώχεια γεννά φτώχεια).
Η φτώχεια θεωρείται μορφή βίας. Τα άτομα που ζουν σε συνθήκες φτώχειας έχουν περισσότερες πιθανότητες να βιώσουν κακή υγεία, σωματική και ψυχική ταλαιπωρία και αυξημένο στρες, περιορισμένη πρόσβαση σε υγειονομική περίθαλψη, περιορισμένη πρόσβαση στην εκπαιδευτική διαδικασία και κατάρτιση, συσσώρευση υπερβολικών χρεών/ οικονομικό αποκλεισμό, περιορισμένη πρόσβαση στην τεχνολογία. Οι οικογένειες με παιδιά κυρίως οι πολύτεκνες και οι μονογονεϊκές, οι ηλικιωμένοι, οι ανάπηροι, οι μετανάστες, αντιμετωπίζουν περισσότερες πιθανότητες να βρεθούν σε κατάσταση φτώχειας. Περισσότερο ευάλωτες σε όλες τις κατηγορίες είναι οι γυναίκες.
Η Ευρωπαϊκή Ένωση έχει ενσωματώσει στις πολιτικές της την προώθηση της κοινωνικής ενσωμάτωσης των ευάλωτων ομάδων, τη διευκόλυνση της πρόσβασης στην εκπαίδευση, την κατάρτιση και την απασχόληση και την καταπολέμηση της παιδικής και οικογενειακής φτώχειας. Στο πλαίσιο της Ευρώπης 2020 αναφορικά με την καταπολέμηση της φτώχειας έχει τεθεί ως στόχος να μειωθούν κατά 20 εκατομμύρια τα άτομα που βρίσκονται ή που κινδυνεύουν να βρεθούν σε κίνδυνο φτώχειας ή κοινωνικού αποκλεισμού ως το 2020.
Με βάση τα στοιχεία της ΕΛ.ΣΤΑΤ . (Έρευνα Εισοδήματος και Συνθηκών Διαβίωσης των Νοικοκυριών 2016) ο πληθυσμός σε κίνδυνο φτώχειας στην Ελλάδα ανερχόταν στο 35,6% του πληθυσμού, παρουσιάζοντας μικρή μείωση σε σχέση με την προηγούμενη χρονιά (35,7%). Κάτω από το όριο της φτώχειας θεωρείται ότι ζει το 21,4 % του πληθυσμού ενώ τα ποσοστά της παιδικής φτώχειας (ηλικίες 0-17) ανέρχεται στο 26,6%.
Στην Ελλάδα του σήμερα πραγματοποιείται μια αξιόλογη προσπάθεια για την αναμόρφωση του κοινωνικού κράτους η οποία στηρίζεται και υπαγορεύεται από την Ε.Ε. Δημιουργούνται καινούριες δομές όπως τα Κέντρα Κοινότητας, όπου οι πολίτες, μεταξύ άλλων, μπορούν να αιτηθούν για το Κοινωνικό Εισόδημα Αλληλεγγύης και να λάβουν υπηρεσίες εργασιακής συμβουλευτικής.
Άλλες δομές καταπολέμησης της φτώχειας που έχουν δημιουργηθεί τα τελευταία χρόνια στη χώρα είναι τα Κοινωνικά Παντοπωλεία, τα Κοινωνικά Φαρμακεία, τα υπνωτήρια και οι ξενώνες φιλοξενίας αστέγων, οι Τράπεζες Χρόνου, οι Κοινωνικοί Λαχανόκηποι κλπ.
Παράγοντες που μπορούν να συμβάλλουν στην αντιμετώπιση της φτώχειας και των συνθηκών που τη δημιουργούν είναι ο εθελοντισμός, η κοινωνική οικονομία αλλά και η προσαρμοστικότητα, αν όχι των ατόμων τότε της κοινωνίας και της πολιτείας προς τα άτομα, δημιουργώντας για παράδειγμα ειδικά προγράμματα απασχόλησης για άτομα με αναπηρία.
Δεδομένων των συνθηκών, ο τομέας της εργασίας είναι απόλυτα συνυφασμένος με τα επίπεδα της φτώχειας. Κλειδί στην καταπολέμηση της φτώχειας σε συνάρτηση με τις εθνικές και υπερεθνικές πολιτικές, είναι η αναθεώρηση της κατάστασης από το ίδιο το άτομο ώστε να εντοπίσει τα θετικά του στοιχεία τα οποία θα μπορέσει να προβάλει και να εκμεταλλευτεί, η υποστήριξη από δομές που θα μπορούν να καθοδηγήσουν και να παράσχουν συμβουλευτική στα άτομα όπως είναι τα Κέντρα Κοινότητας και η ανάληψη της ευθύνης της ζωής τους από τα ίδια τα άτομα και η κατανόηση της ανάγκης για αλλαγή/ βελτίωση που αποτελεί το κλειδί και για τη συνεργασία με τα προαναφερόμενα προγράμματα.
Δομές για την καταπολέμηση της Φτώχειας στο Δήμο Χίου:
Το Κέντρο Κοινότητας αποτελεί Δομή για την Αντιμετώπιση της Φτώχειας, υπάγεται στο τμήμα Κοινωνικής Προστασίας της Διεύθυνσης Κοινωνικής Προστασίας, Παιδείας και Πολιτισμού του Δήμου Χίου και τα στοιχεία επικοινωνίας του είναι: Τσιτσεκλή 1, Χίος (κτίριο Rex), 2271350059, Αυτή η διεύθυνση ηλεκτρονικού ταχυδρομείου προστατεύεται από τους αυτοματισμούς αποστολέων ανεπιθύμητων μηνυμάτων. Χρειάζεται να ενεργοποιήσετε τη JavaScript για να μπορέσετε να τη δείτε. (Υπεύθυνη/πληροφορίες Αγγελική Μουρούνα).
Το Κοινωνικό Παντοπωλείο υπάγεται στο τμήμα Κοινωνικής Προστασίας της Διεύθυνσης Κοινωνικής Προστασίας, Παιδείας και Πολιτισμού του Δήμου Χίου, αποτελεί Δομή για την Αντιμετώπιση της Φτώχειας και τα στοιχεία επικοινωνίας του είναι: Νικολάου Ζορμπά Καστρομηνάς, 2271043643, Αυτή η διεύθυνση ηλεκτρονικού ταχυδρομείου προστατεύεται από τους αυτοματισμούς αποστολέων ανεπιθύμητων μηνυμάτων. Χρειάζεται να ενεργοποιήσετε τη JavaScript για να μπορέσετε να τη δείτε. (Υπεύθυνη/πληροφορίες Ειρήνη Κάμπουρα).
Το Κοινωνικό Φαρμακείο αποτελεί Δομή για την Αντιμετώπιση της Φτώχειας, υπάγεται στο τμήμα Κοινωνικής Προστασίας και προαγωγής Δημόσιας Υγείας του Δήμου Χίου και τα στοιχεία επικοινωνίας του είναι: Πλατεία Ηρώων Προσκόπων Μικρασίας (κιόσκι ΔΗΚΕΧ), Αυτή η διεύθυνση ηλεκτρονικού ταχυδρομείου προστατεύεται από τους αυτοματισμούς αποστολέων ανεπιθύμητων μηνυμάτων. Χρειάζεται να ενεργοποιήσετε τη JavaScript για να μπορέσετε να τη δείτε. (συντονίστρια Κοιν. Φαρμακείου /πληροφορίες Ελισσάβετ Περράκη).
Τα ανωτέρω προγράμματα υλοποιούνται με τη συγχρηματοδότηση της Ελλάδας και της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Χρηματοδοτούνται από το Ευρωπαϊκό Κοινωνικό Ταμείο στο πλαίσιο των Περιφερειακών Επιχειρησιακών Προγραμμάτων ΕΣΠΑ 2014-2020.
Συντάκτρια άρθρου, για την ομάδα του Κέντρου Κοινότητας Χίου: Αγγελική Μουρούνα, κοινωνική λειτουργός/ συντονίστρια Κέντρου Κοινότητας Χίου.
Πηγές:
http://www.europarl.europa.eu/atyourservice/el/displayFtu.html?ftuId=FTU_5.10.9.html
https://www.sansimera.gr/worldays/64
www.statistics.gr/documents/2018
//www.kathimerini.gr/864673@article/oikonomia/ellhnikh-oikonomia/elstat-katw">www.kathimerini.gr/864673@article/oikonomia/ellhnikh-oikonomia/elstat-katw apo- to-orio-ths -ftvxeias-to-214-twn-ellhnwn
http://socialpolicy.gr/2012/11/%CE%BF%CF%81%CE%B9%CF%83%CE%BC%CF%8C%CF%82-%CF%84%CE%B7%CF%82-%CF%86%CF%84%CF%8E%CF%87%CE%B5%CE%B9%CE%B1%CF%82.html
