Οι διαμαρτυρίες για τους «φουσκωμένους» λογαριασμούς ύδρευσης–αποχέτευσης στη Χίο δεν λένε να κοπάσουν. Κάτοικοι μιλούν για δυσβάσταχτο κόστος μέσα στη γενικότερη ακρίβεια, ενώ σε ρεπορτάζ της ΕΡΤ καταγράφεται ότι πολλοί αιφνιδιάστηκαν όταν είδαν το φθινόπωρο λογαριασμούς «πολλαπλάσιους» σε σχέση με το 2024, μετά τις αλλαγές που εφαρμόστηκαν το 2025.
Την ίδια ώρα, η διοίκηση της ΔΕΥΑΧ και η δημοτική αρχή Χίου υπό τον δήμαρχο Γιάννη Μαλαφή επιχειρούν να περάσουν το μήνυμα ότι «έρχονται μειώσεις» για το 2026. Σύμφωνα με δημοσιεύματα, οι μειώσεις στο σκέλος του νερού παρουσιάζονται ως 10% για την πόλη της Χίου/Βροντάδο/Δ.Ε. Αγίου Μηνά και έως 20% για άλλες δημοτικές ενότητες, με ειδικές ρυθμίσεις και για πυρόπληκτες περιοχές.
Όμως, όταν κανείς βάλει κάτω τα επίσημα τιμολόγια που εγκρίθηκαν, προκύπτει μια πιο σύνθετη –και πολιτικά άβολη– εικόνα: η «μείωση» δεν είναι οριζόντια, ενώ ο λογαριασμός δεν αποτελείται μόνο από την τιμή του κυβικού.
Τι αλλάζει πραγματικά στο τιμολόγιο – και γιατί πολλοί λένε «ψίχουλα»
Στο επίσημο πρακτικό της ΔΕΥΑΧ για την τιμολογιακή πολιτική του 2026 (απόφαση 529/2025), φαίνεται ότι για την πόλη της Χίου μειώνονται οι ενδιάμεσες κλίμακες (π.χ. 21–45 m³ από 0,80€ σε 0,70€, 46–70 m³ από 1,50€ σε 1,30€, 71–100 m³ από 1,75€ σε 1,50€), αλλά η υψηλή κλίμακα πάνω από 101 m³ ανεβαίνει από 2,10€ σε 2,30€ ανά κυβικό.
Παράλληλα, παραμένουν τα πάγια και –κυρίως– ο τρόπος υπολογισμού της αποχέτευσης: στο τιμολόγιο του 2025 (όπως καταγράφεται στο ίδιο έγγραφο) η χρήση αποχέτευσης υπολογίζεται στο 70% ανά καταναλισκόμενο κυβικό νερού, κάτι που οι κάτοικοι της Βόρειας Χίου αναδεικνύουν ως βασικό «αγκάθι», λέγοντας ότι εδώ βρίσκεται μεγάλο μέρος της επιβάρυνσης.
Με απλά λόγια: αν μειωθεί λίγο το νερό, μειώνεται λίγο και η αποχέτευση (αφού «κουμπώνει» πάνω του), όμως τα πάγια μένουν, ενώ για όσους περνούν στα υψηλά κυβικά η αύξηση στο ακριβότερο σκαλοπάτι μπορεί να «ροκανίσει» μεγάλο μέρος του οφέλους. Γι’ αυτό και στις τοπικές αντιδράσεις καταγράφεται ο χαρακτηρισμός ότι η προτεινόμενη μείωση είναι «κοροϊδία» μπροστά στις αυξήσεις που προηγήθηκαν.
Το πιο κρίσιμο: τα έξοδα της ΔΕΥΑΧ και η επιλογή «πληρώνει ο καταναλωτής»
Η ΔΕΥΑΧ, στο ίδιο πρακτικό, επικαλείται το θεσμικό πλαίσιο που απαιτεί τα λειτουργικά έσοδα να καλύπτουν τα λειτουργικά έξοδα (αναφορά στον ν. 1069/80 και στον ν. 4383/2017).
Παρουσιάζει επίσης ότι από τα βεβαιωμένα στοιχεία του 2025 έως 31/10/2025 προκύπτει αρνητική διαφορά εσόδων–εξόδων 1.261.420,20€.
Εδώ όμως μπαίνει το μεγάλο δημοσιογραφικό ερώτημα – και αφορά καθαρά τη διοίκηση Μανωλάκη, αλλά και τη δημοτική αρχή που τη στηρίζει πολιτικά:
Αν το πρόβλημα είναι τα λειτουργικά, γιατί δεν βλέπουμε ένα εξίσου επιθετικό σχέδιο περικοπών; Γιατί η «λύση» καταλήγει να είναι –πάλι– ο λογαριασμός του πολίτη;
Στους πίνακες εξόδων που συνοδεύουν την εισήγηση, ξεχωρίζουν ενδεικτικά:
Κανείς δεν ισχυρίζεται ότι όλα αυτά είναι «παράνομα» ή «αδικαιολόγητα». Όμως όταν μια δημοτική επιχείρηση ζητά από τον πολίτη να «βάλει πλάτη», είναι εύλογο να απαιτείται η ίδια αυστηρότητα προς τα μέσα: μετρήσιμη εξοικονόμηση ενέργειας, έλεγχος αναθέσεων, πραγματική μείωση απωλειών νερού (διαρροές), προτεραιοποίηση δαπανών, διαφάνεια στα οικονομικά στοιχεία.
Ακόμη και μέσα στο ίδιο το πρακτικό, ακούγονται φωνές που δείχνουν την κοινωνική πίεση: μέλος του Δ.Σ. αναφέρει ότι «όταν αγγίζεις την τσέπη του πολίτη επαναστατεί» και κάνει λόγο για «υπέρογκες» περσινές αυξήσεις, ενώ άλλοι δηλώνουν ότι δεν θέλουν να ξαναψηφίσουν αύξηση.
Και μια «μικρή» αύξηση που πέρασε στα ψιλά
Σαν να μην έφταναν όλα αυτά, η εισήγηση προβλέπει και αύξηση σε μια επιμέρους χρέωση: ο έλεγχος υδρομέτρου, όταν το υδρόμετρο βρεθεί τελικά σωστό, προτείνεται να τιμολογείται 30€ αντί 10€, με επιχείρημα ότι το πραγματικό κόστος για την επιχείρηση (υδρόμετρο/αντικατάσταση/εργατοώρες) είναι μεγαλύτερο. Μπορεί να είναι τεχνικά αιτιολογημένο – αλλά πολιτικά έρχεται να προστεθεί στο ήδη φορτισμένο κλίμα.
Τα ερωτήματα που οφείλει να απαντήσει η δημοτική αρχή
Με βάση τα παραπάνω στοιχεία και όσα καταγράφονται στον δημόσιο διάλογο, η δημοτική αρχή και η διοίκηση της ΔΕΥΑΧ οφείλουν καθαρές απαντήσεις:
Η κοινωνία της Χίου δεν ζητά «θαύματα». Ζητά, όμως, δίκαιη τιμολόγηση και εξορθολογισμό. Γιατί το νερό δεν είναι πολυτέλεια. Και όταν γίνεται πανάκριβο, η πολιτική ευθύνη δεν μπορεί να κρύβεται πίσω από ποσοστά και γενικόλογες υποσχέσεις.
